Ακούγεται ένας απειλητικός πνιχτός γδούπος, σαν να χτυπάει με δύναμη ένα κεφάλι στον τοίχο. Μία – δύο – τρεις φορές και… τελικά δεν ήταν κεφάλι σε τοίχο αλλά μια σαλταρισμένη εκδοχή για το θεατρικό κουδούνι.

Βρισκόμαστε σε θέατρο, για την ακρίβεια στο Αντιθέατρο της Μαρίας Ξενουδάκη (στου Ψυρρή) και ήδη από την είσοδο μας στον χώρο καταλαβαίνουμε ότι εδώ δεν θα παρακολουθήσουμε μια παράσταση που έχει πίσω της μεγάλους χορηγούς και ευρεία υποστήριξη. Πράγμα μάλλον κακό για την τσέπη των συντελεστών και την βιωσιμότητά τους. Ελπιδοφόρο ωστόσο για άλλους λόγους. Οι πιθανότητες οι συντελεστές της παράστασης να μην έχουν μετατραπεί σε κονσέρβες του θεάματος αντ’ αυτού να έχουν επικεντρωθεί στην καλλιτεχνική δημιουργία είναι αυξημένες.

Η σκηνοθεσία στην πρώτη γραμμή της πανκ κουλτούρας: φώτα και μουσική μας επιτίθενται από παντού. Μια σειρά από χειροποίητες μάσκες χρησιμεύουν σαν εργαλείο για την εναλλαγή των ρόλων και τονίζουν την γκροτέσκα ατμόσφαιρα. Η -μισάνθρωπος- Μαρία Ξενουδάκη με την συνοδεία της Νατάσας Κορομβόκη μπαίνει κάθε φορά στην σκηνή όλο και πιο αγριεμένη, σωστό θηρίο κριτικάροντας με λύσσα την κοινωνική πραγματικότητα, την υποκρισία, τον ωφελιμισμό και την μικροπρέπεια. Ερχόμαστε αντιμέτωποι με μια φωνή και ερμηνεία, μια υπαρξιακή κραυγή που μοιάζει να αναδύεται απευθείας απ τα βάθη του σκότους. Τα απρόοπτα που μπορεί να προκύψουν -όπως η παράσταση να σταματήσει αιφνιδιαστικά και να ξεκινήσει λογομαχία με τους θεατές αν τα πράγματα στραβώσουν-  δεν αποτελούν μέρος της σκηνοθεσίας, δηλαδή κάποιας διάδρασης με το κοινό, αλλά μέρος της κατάστασης. Ας μην ξεχνάμε τον τίτλο του έργου.

Είναι άγαρμπη ή πρόχειρη μια τέτοια θεατρική προσέγγιση; Ίσως. Συνάμα όμως είναι ένα ειλικρινές θέατρο που διατηρεί την αγριότητά του και δεν καταθέτει τα όπλα. Σε ένα καλλιτεχνικό τοπίο που κυριαρχεί ο εντυπωσιασμός, η αφομοίωση και η τάση για αποδοχή, το Αντιθέατρο της Μαρίας Ξενουδάκη βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με τις νόρμες και τις τηλεορασόπληκτες λογικές αποδεικνύοντας πόσο άμεσο και καίριο μπορεί να γίνει το θέατρο. Προσωπικά λοιπόν προτιμώ να εστιάσω εδώ: στο Αντιθέατρο και την πολεμική του.

 

Συντελεστές

«Ο ΜΙΣΑΝΘΡΩΠΟΣ» του Μολιέρου
Μετάφραση: Ερρίκος Μπελιές
Σκηνοθεσία: Μαρία Ξενουδάκη
Παίζουν οι ηθοποιοί: Μαρία Ξενουδάκη, Νατάσα Κορομβόκη
Σκηνικά – Κοστούμια – Κατασκευή Μάσκας: Αλέξανδρος Λόγγος
Μουσική Επιμέλεια: Κυριάκος Γιακουμίδης
Φωτογράφιση: Κώστας Βολιώτης
Διάρκεια παράστασης: 95 λεπτά